Αρθρογραφία

Το πρότυπο του «τέλειου σώματος» – Διαλύοντας τα κοινωνικά στερεότυπα

 

Τα αδύνατα σώματα κουβαλούν περισσότερο «βάρος» από τα υπέρβαρα ή το αντίστροφο; Τελικά το βάρος αυτό έχει να κάνει με τον αριθμό των κιλών στη ζυγαριά ή με ένα βάρος που κουβαλάμε στην ψυχή μας και μεταφράζεται στο σώμα μας με περιττά κιλά ή με εξαντλητικές δίαιτες και συνεχή ψυχαναγκαστικό έλεγχο των θερμίδων των όσων τρώμε και πίνουμε;

Ο παράλληλος κόσμος που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια, ο κόσμος των social media είναι γεμάτος με αμέτρητες εικόνες τέλειων σωμάτων, φίλτρα, άψογες selfies, αψεγάδιαστα πρόσωπα και κορμιά με μαγιό που κάνουν τον καθένα να κοιτιέται στον καθρέφτη και να αναρωτιέται ποιο είναι αυτό το τεράστιο λάθος που έκανε και διαθέτει όλα τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός ανθρώπινου σώματος όπως την κυτταρίτιδα, τις ραγάδες, τις ρυτίδες γύρω από τα μάτια και πολλές ακόμη ανθρώπινες «ατέλειες» που αντιστοιχούν σε διαφορετικούς σωματότυπους με μοναδικούς μεταβολισμούς και διαφορετικές ανάγκες. Η προώθηση του τέλειου σώματος (η οποία αφορά πια σε μεγάλο ποσοστό και τους άνδρες με τους καλογυμνασμένους κοιλιακούς και τα γραμμωμένα σώματα σε αντίθεση με παλιότερα που αφορούσε περισσότερο τις γυναίκες) δεν είναι πρόσφατη, τα τελευταία χρόνια όμως η χρήση εκατοντάδων φίλτρων που χρησιμοποιούνται κατά κόρον δίνουν την αίσθηση ότι οι άνθρωποι προσπαθούν να εξαφανίσουν κάθε ατέλεια, ξεχνώντας ότι οι ατέλειες εξασφαλίζουν την μοναδικότητά μας. Το ερώτημα είναι λοιπόν γιατί προσπαθούμε να εξαφανίσουμε τα σημεία του σώματός μας που δεν μας αρέσουν και προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε την τελειότητα στην εικόνα μας; Η  υγιεινή διατροφή σε μορφή ψυχαναγκασμού σε συνδυασμό με εντατική και σκληρή άσκηση είναι η καινούρια μόδα που βάζει έναν άνθρωπο με παραπάνω κιλά ή έναν αγύμναστο αυτόματα στο περιθώριο. Άρα οι άνθρωποι με διατροφικές διαταραχές, με προβλήματα υγείας ή απλά οι άνθρωποι με παραπάνω κιλά που δεν επιθυμούν να κάνουν κάτι για να αλλάξουν στιγματίζονται και είναι δαχτυλοδεικτούμενοι. Μέσα σε όλη αυτή τη διαδικασία η προσωπικότητα, ο χαρακτήρας, τα πνευματικά χαρίσματα ενός ανθρώπου κατατάσσονται ως δευτερεύοντα και λιγότερο σημαντικά και η φράση «αγαπώ το σώμα μου» μπαίνει στη ζωή μας δυναμικά.

Η φράση «αγαπώ το σώμα μου» δεν είναι τόσο εύκολα εφαρμόσιμη όσο ακούγεται. Αγαπώ το σώμα μου σημαίνει αγαπώ τον εαυτό μου, αποδέχομαι τον εαυτό μου, γνωρίζω τον εαυτό μου και διαχειρίζομαι τα προτερήματα και τα ελαττώματά μου, έχω υψηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση και σέβομαι τα όρια μου. Η ψυχολογική μας κατάσταση λίγο πριν ξεκινήσουμε μια δίαιτα ή πριν τη σπάσουμε ή λίγο πριν κατανάλωσουμε μεγάλη ποσότητα φαγητού είναι πολύ σημαντικός παράγοντας. Το φαγητό χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις σαν επιβράβευση ή σαν τιμωρία απέναντι στις επιτυχίες ή στις αποτυχίες μας και απέναντι σε συναισθήματα τα οποία δεν μπορούμε να διαχειριστούμε και στρεφόμαστε στην ανακούφιση του «γεμίσματος» του στομαχιού μας ενώ αυτό που πραγματικά θέλουμε είναι το ψυχικό «γέμισμα». Η απόρριψη και ο ρατσισμός που βιώνουν οι άνθρωποι που δεν πληρούν τις «αποδεκτές» αναλογίες σώματος έχει σαν αποτέλεσμα να καταφεύγουν στο φαγητό σαν παρηγοριά, βρίσκοντας εκεί την ασφάλεια που ψάχνουν. Η επίγνωση λοιπόν της ψυχολογικής μας κατάστασης σε συνδυασμό με την υψηλή αυτοπεποιθηση βοηθούν στη προσπάθεια να αγαπήσουμε το σώμα μας. Αν αγάπαμε και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας είναι δεδομένο ότι θα αγαπάμε το σώμα μας  με όσα κιλά διαθέτει. Αν θέλουμε να χάσουμε κιλά, το ζήτημα είναι οι λόγοι μας να είναι συνειδητοί, να αφορούν δικές μας επιθυμίες και να μην προέρχονται από εξωτερικά ερεθίσματα όπως η κριτική των άλλων ή τα πρότυπα της εποχής. Όταν συνειδητά παίρνουμε αποφάσεις για εμάς και το σώμα μας είναι πιο εύκολο να τις στηρίξουμε και να πετύχουμε τους στόχους μας.

Η αναγκαιότητα της «παύσης» στη ζωή μας

Θάλασσα.. ήλιος.. ξεγνοιασιά.. διακοπές.. παύση..

Οι διακοπές σημαίνουν ξεκούραση, διακοπή της ρουτίνας, των υποχρεώσεων και αλλαγή της καθημερινότητας με στόχο την «αποσυμπίεση» και το «γέμισμα των μπαταριών».

Ξεκινάμε λοιπόν τις διακοπές κάνοντας μια παύση σε αυτόν τον δύσκολο χειμώνα που περάσαμε, ενημερωνόμαστε για λίγα λεπτά την ημέρα για το θέμα του Covid, αν το θέλουμε, από αξιόπιστα μέσα ενημέρωσης, βάζοντας ένα στοπ στο φόβο και στην τρομοκρατία. Δεν μιλάμε άλλο για θανάτους, εμβόλια, μεταλλάξεις και κρούσματα. Οι ειδήσεις αυτόν τον καιρό περιλαμβάνουν τρομερά δυσάρεστα νέα που σίγουρα αφορούν όλους μας, αλλά η υπερέκθεση σε αυτές εντείνουν το άγχος και το στρες, οπότε επιλέγουμε τα λίγα λεπτά ενημέρωσης και επίσης επιλέγουμε ποια θα είναι η ροή των ειδήσεων μας στα social media που χρησιμοποιούμε.

Ασχολούμαστε με θέματα και συζήτησεις που θα μας προκαλέσουν ευεξία, χαλάρωση και χαρά.

Η καραντίνα που εξελίχθηκε και σε ψυχική απομόνωση εκτός από σωματική επηρέασε όλους μας. Βγαίνουμε έξω λοιπόν, ερχόμαστε σε επαφή με τις θεραπευτικές ιδιότητες της φύσης και της θάλασσας, θυμόμαστε πως είναι οι συζητήσεις με φίλους, οι βόλτες, τα γέλια, η μουσική φροντίζοντας την κοινωνική μας ζωή, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του εαυτού μας και είναι αναγκαία για την διατήρηση της ψυχικής μας υγείας.

Η παύση από την πολύβουη πόλη, η επαφή με τη φύση καθώς και η αλλαγή περιβάλλοντος θα μας βοηθήσει να έρθουμε σε μεγαλύτερη επαφή με τον εαυτό μας, θα ακούσουμε πιο προσεκτικά τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας και θα επιστρέψουμε ανανεωμένοι στην καθημερινότητά μας.

Όλα αυτά μπορούν να είναι εφικτά με τα απαιτούμενα μέτρα και τις προφυλάξεις, ώστε να νιώθουμε ασφαλείς.

Στην περίπτωση που δεν μπορούμε να αλλάξουμε περιβάλλον πηγαίνοντας σε κάποιο μέρος διακοπές επιλέγουμε πάλι την παύση για κάποιες μέρες με τους εξής πιθανούς τρόπους, διαβάζουμε ένα βιβλίο που έχουμε στην βιβλιοθήκη μας για καιρό και όλο αναβάλλουμε να το διαβάσουμε, γυμναζόμαστε, προσέχουμε την διατροφή μας, βλέπουμε αγαπημένες ταινίες, ξεκουράζουμε το σώμα και το πνεύμα μας.

Διακόπτουμε την απομόνωση, σωματική και ψυχική, βλέπουμε φίλους και συγγενείς, συνδεόμαστε πάλι με τους ανθρώπους της ζωής μας.

Επικοινωνούμε, νοιαζόμαστε, δείχνουμε ενσυναίσθηση, ανταλλάσσουμε συναισθήματα, γνώμες, απόψεις, βάζουμε πάλι στη ζωή μας τη φροντίδα και την προσοχή για τους ανθρώπους μας.

Επίσης είναι σημαντικό να βάλουμε την ενεργητική ακροάση στη ζωή μας. Αυτό σημαίνει να ακούμε πιο προσεκτικά αυτά που μας λέει ο συνομιλητής μας χωρίς να βιαζόμαστε να κρίνουμε, να απορρίψουμε ή να βιαστούμε να απαντήσουμε. Αυτό θα μας απομακρύνει περισσότερο από τους συνανθρώπους μας. Είναι καίριας σημασίας να θυμόμαστε ότι όλοι αντιμετωπίζουμε τους ίδιους φόβους αυτήν την περίοδο και το να στρεφόμαστε ο ένας απέναντι στον άλλο ξεσπώντας το άγχος και τον θυμό μας δεν θα βοηθήσει πουθένα.

Ζούμε πρωτόγνωρες συνθήκες και δεν γνωρίζουμε πως θα είναι το αύριο, είναι χρήσιμη λοιπόν αυτή η παύση ώστε να επαναπροσδιορίσουμε τα θέλω μας, τους στόχους μας, να διαχειριστούμε φόβους και ανησυχίες.

Τα προβλήματα, τα έξοδα, τα χρέη τρέχουν και θα τρέχουν πάντα αλλά μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε καλύτερα αν είμαστε ξεκούραστοι σωματικά και ψυχικά. Η επαφή με τον εαυτό μας και τη φύση μας βοηθάει να δούμε τα πράγματα πιο ψύχραιμα και αντικειμενικά αποφεύγοντας τις κινδυνολογίες και την αύξηση του άγχους.

Είμαστε υπεύθυνοι για τη ζωή μας και τις επιλογές μας και μπορούμε να διαλέξουμε τη δράση ή την αδράνεια. Εμείς έχουμε τη δύναμη στα χέρια μας όσον αφορά την πορεία της ζωής μας. Η σκέψη αυτή μας βοηθάει να νιώσουμε ότι έχουμε τον έλεγχο και μας κάνει να νιώθουμε περισσότερο ασφαλείς.

Ας φροντίσουμε λοιπόν η ζωή μας να είναι όπως την επιθυμούμε με τις κατάλληλες ενέργειες και την κατάλληλη φροντίδα.

Μάνα, μητέρα, μαμά! Ο άνθρωπος πίσω από τον ρόλο της μητέρας

Οι ρίζες της Γιορτής της Μητέρας έρχονται από την αρχαία Ελλάδα. Η μητέρα Γη (Γαία) σύζυγος του Ουρανού είναι η προσωποποίηση της φύσης, που γεννά όλο τον κόσμο και λατρεύεται σαν η υπέρτατη θεότητα. Η λατρεία περνά στη συνέχεια στην κόρη της, Ρέα, σύζυγο και αδερφή του Κρόνου. Η Ρέα λατρεύεται σαν η “Μητέρα των Θεών”, καθώς φαίνεται να είναι η πρώτη, που γέννησε με τοκετό και ανάθρεψε τα παιδιά της με μητρικό γάλα. Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν τιμές στη Ρέα κάθε άνοιξη, καθώς ήταν και θεά της γης και της γονιμότητας.

Στη σύγχρονη εποχή, η Αμερικανίδα κοινωνική ακτιβίστρια Άννα Μαρία Τζάρβις ήταν αυτή που είχε πρώτη την ιδέα να καθιερωθεί μια ιδιαίτερη ημέρα προς τιμή της μητέρας, η γνωστή ως Γιορτή της Μητέρας. Οι προσπάθειές της ευοδώθηκαν τελικά στις 9 Μαΐου του 1914, όταν ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Γουίλσον υπέγραψε προκήρυξη, σύμφωνα με την οποία η Ημέρα της Μητέρας καθιερωνόταν ως εθνική εορτή τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου.

Μάνα, μητέρα, μαμά! Ένας πολυδιάστατος ρόλος με τεράστια σημασία για την ανάπτυξη του ανθρώπου. Είναι εκείνη που θρέφει, που φροντίζει, που προστατεύει, που παρηγορεί, που συγχωρεί και κατανοεί. Ένας ρόλος χωρίς απαιτήσεις, χωρίς να περιμένει ανταπόδοση στην άνευ όρων αγάπη του. Μια μητέρα (βιολογική ή μη) καθορίζει μέσα στα 5-6 χρόνια της ζωής του παιδιού, συνειδητά ή ασυνείδητα τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του μελλοντικού ενήλικα ως εκ τούτου ο δεσμός που θα αναπτύξει με το παιδί είναι μείζονος σημασίας.

Τα ευτυχισμένα παιδιά γίνονται από ευτυχισμένους γονείς και πιο ειδικά από ευτυχισμένες μαμάδες. Η τέλεια και ιδανική μητέρα δεν υπάρχει καθώς η μητέρα είναι αυτόνομο άτομο, κουβαλάει τα δικά της τραύματα, δυσκολίες και ελλείματα όπως όλοι οι άνθρωποι. Στην προσπάθειά τους, οι μητέρες να κάνουν το καλύτερο δυνατό για το παιδί τους ξεχνούν τις ανάγκες τους και παραβλέπουν τις επιθυμίες τους. Αυτό έχει αντίκτυπο σε όλες τις σχέσεις τους και φυσικά και στη σχέση με το παιδί τους. Υπάρχουν λοιπόν οι μάνες που κατάφερνουν να κρατήσουν τις σωστές ισορροπίες, ώστε η σχέση με το παιδί να είναι υγιής και το παιδί εξελίσσεται σε έναν ανεξάρτητο, γεμάτο αυτοπεποίθηση ενήλικα χωρίς ανασφάλειες και σοβαρές δυσκολίες, υπάρχουν οι μάνες που δεν κατάφεραν ή δεν αναγνώρισαν τα δικά τους ελλείματα με αποτέλεσμα να τα προβάλουν πάνω στο παιδί τους, η σχέση μεταξύ τους να μην έχει σαφή όρια και να μην μπορεί ο μελλοντικός ενήλικας να ζήσει συναισθηματικά ανεξάρτητος από εκείνη και υπάρχουν και οι μάνες που παλεύουν καθημερινά ανάμεσα σε αυτές τις δύο κατηγορίες κάνοντας ό,τι μπορούν καλύτερο και σωστότερο. Η τρίτη κατηγορία είναι η πιο συνηθισμένη και προκαλεί την μεγαλύτερη συναισθηματική κούραση.

Είναι σημαντικό η μητέρα να μην θυσιάζει τους υπόλοιπους ρόλους που έχει στη ζωή της στο βωμό της μητρότητας. Είναι γυναίκα, εργαζόμενη, σύζυγος, φίλη και πολλά ακόμα.. Επίσης πριν έρθει το παιδί στον κόσμο είχε ενδιαφέροντα και ασχολίες στα οποία είναι καλό να επιστρέψει προσαρμόζοντας ανάλογα τους ρυθμούς της ζωής της. Το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον της θα πρέπει να είναι υποστηρικτικό προς αυτό με κυρίαρχο πρόσωπο τον σύζυγο και πατέρα ο οποίος είναι σημαντικό να βοηθάει στην ανάπτυξη ισορροπιών και σωστών ορίων ώστε όλα τα μέλη της οικογένειας να είναι ευτυχισμένα.

Η κοινωνία μας θεωρεί την μητέρα ένα ιερό πρόσωπο και αυτός ο χαρακτηρισμός είναι πολύ βαρύς για τις πλάτες πολλών γυναικών με αποτέλεσμα να χάνονται μέσα στις ατελείωτες ευθύνες και στην υποχρέωση να είναι πάντα επάρκεις και σωστές. Τα πρώτα βήματα για να νιώσουν καλύτερα είναι να ακούσουν τις ανάγκες τους, να ξεφύγουν από τα κοινωνικά στερεότυπα και φυσικά να έχουν δίπλα τους ανθρώπους που τις στηρίζουν.

Η Γιορτή της μητέρας είναι μια ευκαιρία λοιπόν να αναλογιστούμε όλοι τη σχέση με τη μητέρα μας και πώς μας έχει επηρεάσει αυτή, τη σχέση με το παιδί μας και την οικογένειά μας καθώς και τη σημαντικότερη σχέση… αυτή με τον εαυτό μας.

Χρόνια πολλά σε όλες τις μητέρες!

 

 

Οικονομικό στρες

Πρώτα η οικονομική κρίση, τώρα η πανδημία και ύστερα οι συνέπειες της πανδημίας στην οικονομική μας ζωή. Αναμφισβήτητα όλοι οι κλάδοι έχουν επηρεαστεί άλλοι περισσότερο, άλλοι λιγότεροι, όλοι όμως βιώνουμε τις ίδιες ανασφάλειες και κάνουμε τις ίδιες σκέψεις όσον αφορά την πορεία των οικονομικών μας. Όταν η σκέψη μας περιστρέφεται γύρω από λογαριασμούς,έξοδα, μειώσεις μισθών, πιθανή απώλεια δουλειάς, ανεργία προκύπτει το οικονομικό στρες το οποίο μπορεί να περιγραφεί ως ένα αρνητικό συναίσθημα που μας κατακλύζει και έχει συνέπειες τόσο στην σωματική όσο και στην ψυχική μας υγεία.

Οι συνέπειες αυτές μπορεί να είναι αυπνίες ή άλλες διαταραχές του ύπνου, κρίσεις πανικού, καρδιακά νοσήματα, αύξηση ή απώλεια βάρους, ευερεθιστότητα ή ξεσπάσματα θυμού, κατάθλιψη, πονοκέφαλοι, κατανάλωση αλκοόλ ή ουσιών, ψυχοσωματικά συμπτώματα. Το οικονομικό στρες επίσης μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις κοινωνικές και ερωτικές μας σχέσεις και βαθμιαία να οδηγηθούμε σε κοινωνική απομόνωση.

Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το οικονομικό στρες;

Υπάρχουν δύο πολύ σημαντικές πεποιθήσεις οι οποίες μας βοήθουν. Πρώτον, να μην συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους και την οικονομική κατάσταση αυτών. Τα χρήματα σίγουρα διευκολύνουν πολύ τη ζωή μας αλλά η οικονομική μας κατάσταση δεν συνδέεται με την αξία μας σαν άτομα ούτε μας κάνει καλύτερους ή χειρότερους από κάποιον άλλον. Δεύτερον, η ευτυχία, η συναισθηματική μας πληρότητα και η εσωτερική ικανοποίηση δεν θα έρθει μέσα από ένα ακριβότερο αμάξι ή ένα μεγαλύτερο σπίτι αλλά μέσα από την ποιότητα των διαπροσωπικών μας σχέσεων.

Πρακτικές συμβουλές

Δημιουργήστε ένα προυπολογισμό. Ίσως να σκέφτεστε ότι αυτή η διαδικασία θα σας προσθέσει επιπλέον στρες αλλά είναι ο καλύτερος τρόπος να έχετε υπό έλεγχο τα οικονομικά σας και να ξέρετε πόσα χρήματα σας επιτρέπετε να ξοδεύετε. Μειώστε όσο μπορείτε τα πάγια έξοδα, αξιολογείστε τις αγορές σας (πριν από κάθε αγορά σας αναρωτηθείτε για ποιο λόγο αγοράζετε και αν πραγματικά χρειάζεστε αυτό το οποίο αγοράζετε), θέστε προτεραιότητες και προγραμματίστε μακροπρόθεσμα, τέλος γίνετε προνοητικοί μέσω της αποταμίευσης.

Αποταμίευση. Έστω και λίγα ευρώ την ημέρα είναι μια σημαντική αποταμίευση. Έχοντας στο νου μας ότι υπάρχει ένα διαθέσιμο ποσό έστω και μικρό για μια έκτακτη ανάγκη νιώθουμε περισσότερο ασφαλείς και βοηθάει σημαντικά την αυτοπεποίθηση και την ψυχολογία μας.

Η εφαρμογή των δύο αυτών διαδικασιών θα είναι δύσκολη τους πρώτους μήνες, θα χρειαστεί να παραμείνουμε αφοσιωμένοι σε αυτές ώστε να επιτύχουν.

Αν το οικονομικό στρες, η εργασία μας και οι απολαβές μας από αυτή επηρεάζει πάρα πολύ τη ζωή μας είναι σημαντικό να κάνουμε τις εξής ερωτήσεις και να σκεφτούμε πιο σοβαρά τους στόχους μας, δηλαδή είμαστε ικανοποιημένοι με τη δουλειά μας; ποια αμοιβή θα κάλυπτε τις ανάγκες μας; ποιες είναι οι επιθυμίες μας και αν αυτές είναι ρεαλιστικές σύμφωνα με τα έσοδα μας; ποιο είναι το επίπεδο ζωής που θα μας ικανοποιούσε;

Ας σκεφτούμε τη σχέση μας με την εργασία στην οποία βρισκόμαστε. Αν μας αρέσει αυτο που κάνουμε, είμαστε περισσότερο παραγωγικοί και αυτό μας αποφέρει περισσότερα χρήματα. Επίσης ας αναλογιστούμε τη σχέση μας με το χρήμα, ποιες είναι οι πεποιθήσεις που έχουμε για τα χρήματα και σε ποιο βαθμό επηρεάζουν τη ζωή μας παραδείγματος χάρη αν βγάζω όλο και περισσότερα χρήματα νιώθω πιο ικανός; κατά πόσο συνδέω την αξία μου και την ευτυχία με τα χρήματα;

Το χρήμα ως έννοια επηρεάζει πολύ τη ζωή μας.Τα χρειάζομαστε πρακτικά για να καλύπτουμε τα έξοδα μας αλλά έχει συνδεθεί σε μεγάλο βαθμό με την ατομική και κοινωνική μας καταξίωση. Είναι δική μας επιλογή πόσο και με ποιον τρόπο θα το αφήσουμε να επηρεάσει τη ζωή μας και την ψυχολογία μας.

 

 

Σεξουαλική κακοποίηση παιδιών (ενδείξεις, προφίλ δράστη, συνέπειες)

 

                                                                 «Το μόνο πράγμα

που πρέπει να φοβόμαστε είναι ο ίδιος ο φόβος..

                                                                                                       Φραγκλίνος Ρούσβελτ

    Η σεξουαλική κακοποίηση είναι η εμπλοκή ενός παιδιού σε σεξουαλική δραστηριότητα την οποία δεν κατανοεί πλήρως και για την οποία δεν είναι σε θέση να συναινέσει ή δεν είναι αναπτυξιακά ώριμο ή παραβιάζει τους νόμους. Τα παιδιά μπορεί να υποστούν σεξουαλική κακοποίηση τόσο από ενήλικα άτομα όσο και από άλλα παιδιά τα οποία, λόγω της ηλικίας τους ή του αναπτυξιακού τους σταδίου, βρίσκονται σε θέση ευθύνης, εμπιστοσύνης ή δύναμης σε σχέση με το θύμα.

Οι συμπεριφορές του παιδιού που μαρτυρούν τη σεξουαλική κακοποίηση είναι κάποιες από τις ακόλουθες:

Έκφραση φόβου ή αποφυγή απέναντι σε ένα συγκεκριμένο άτομο ή χώρο ιδιαίτερα σε περιστάσεις που περιλαμβάνουν τη σωματική έκθεση όπως γυμναστική, υπερβολική περιέργεια για το σεξ, απρόσμενη πτώση της σχολικής επίδοσης, παλινδρόμηση σε προγενέστερα αναπτυξιακά στάδια (νυχτερινή ενούρηση, εγκόπριση), απομόνωση από συνομήλικους και από την οικογένεια και έντονο αιφνίδιο καταθλιπτικό συναίσθημα, υπερβολικός φόβος επαφής, απροθυμία συναίνεσης σε ιατρικές ή οδοντιατρικές πράξεις, κατοχή δώρων, νέων ρούχων ή χρημάτων άγνωστης προέλευσης, αυτοτραυματισμός και απόπειρες αυτοκτονίας, διαταραχές ύπνου και λήψης τροφής. Μία μόνο ένδειξη δεν αποτελεί απόδειξη κακοποίησης, χρειάζεται συνδυασμός ενδείξεων και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές.

Οι δράστες μπορεί να είναι οικείοι του παιδιού, γονείς ή φροντιστές, εκπαιδευτικοί στο σχολείο ή σε εξωσχολικές δραστηριότητες ή ο οποιοσδήποτε βρίσκεται στο περιβάλλον του παιδιού. Είναι πιο σπάνιο ο δράστης να είναι άγνωστος, χωρίς αυτό να αποκλείεται. (Υπολογίζεται ότι σε ποσοστό 75-85% οι δράστες σεξουαλικής παραβίασης παιδιών είναι άτομα γνώριμα στο παιδί από το στενό συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον.) Το παιδί πέφτει θύμα της σχέσης εμπιστοσύνης που έχει με αυτά τα πρόσωπα και της κατάχρησης αυτής της σχέσης και της «εξουσίας» από τους ενήλικους φορείς της. Το παιδί βρίσκεται σε κατάσταση αδυναμίας και απόγνωσης καθώς είναι από τη φύση του, σωματικά και ψυχικά ανώριμο, και εξαρτώμενο φυσικά και συναισθηματικά. Ο δράστης εκμεταλλευόμενος τη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού και χρησιμοποιώντας διάφορους τρόπους πειθούς, συναισθηματικούς και ψυχολογικούς εκβιασμούς, απειλές και συχνά σωματική βία, εμπλέκει και χρησιμοποιεί το παιδί.

Το παιδί βιώνει σύγχυση και αναπτύσσει συναισθήματα ντροπής και ενοχής. Η πραγματικότητα είναι ότι παιδιά που έχουν σεξουαλικά κακοποιηθεί παρουσιάζουν μια ποικιλία συμπτωμάτων όπως άγχος, επιθετικότητα, παρορμητική συμπεριφορά, φοβίες, αντιδράσεις διασχιστικού και μετατραυματικού τύπου, πτωχή προσαρμογή και απόδοση στο σχολείο, διαταραχές πρόσληψης τροφής, πολλαπλές και ανάρμοστες σεξουαλικές συμπεριφορές, χαμηλή αυτοεκτίμηση, ελλείμματα στην κοινωνική λειτουργικότητα, αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. (Bryer & Nelson, 1987).

Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε ότι το παιδί δεν αντιλαμβάνεται σε πολλές περιπτώσεις ότι υφίσταται κακοποίηση και εφόσον το καταλάβει είναι πολύ δύσκολο να αντιδράσει, να μιλήσει και να προστατευτεί λόγω του φόβου που νιώθει. Οι ενήλικες οφείλουμε να έχουμε γνώση όλων των ενδείξεων της κακοποίησης, να ελέγχουμε ποια άτομα βρίσκονται στο περιβάλλον του παιδιού και κυρίως να αναπτύξουμε με το παιδί μια σχέση εμπιστοσύνης ώστε να είναι αυτονόητο ότι θα έρθει σε εμάς να μιλήσει. Δυστυχώς έχει αποδειχθεί πολλές φορές μέσα από περιστατικά ότι γονείς κακοποίησαν τα παιδιά τους και μετέτρεψαν το σπίτι σε κολαστήριο, οπότε οι εκπαιδευτικοί που είναι καθημερινά κοντά στα παιδιά θα πρέπει αν δουν οποιαδήποτε ασυνήθιστη ή περίεργη συμπεριφορά να την αναφέρουν απευθείας. Αν η σκέψη σας είναι ότι ίσως κάνετε τα πράματα χειρότερα και κινδυνεύσει το παιδί καλέστε σε μία γράμμη συμβουλευτικής υποστήριξης ώστε να μιλήσετε με κάποιον αρμόδιο και να σας κατευθύνει σωστά. Όλοι οι κακοποιητές εκμεταλλεύονται πρωτίστως τον φόβο των παιδιών αλλά και τον δικό μας και έτσι καταφέρνουν να συνεχίζουν ανενόχλητοι τις πράξεις τους. Τολμήστε να μιλήσετε ώστε να σωθούν παιδικές ψυχές από τους κακοποιητές τους. Είναι ευθύνη όλων μας η προστασία των παιδιών.

Που μπορείτε να απευθυνθείτε:

  • Τηλεφωνική γραμμή «Μαζί για το Παιδί» 115 25
  • 24ωρη Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά 1056 (Χαμόγελο του Παιδιού)
  • 24ωρη τηλεφωνική γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας 197 (ΕΚΚΑ)
  • Συνήγορος του Πολίτη-Συνήγορος του Παιδιού, τηλ.: 213 1306744,

213 1306710, 213 1306703

Γραμμή για τα Παιδιά 8001132000 χωρίς χρέωση

  • Κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων κάθε περιοχής
  • Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, τηλ.: 210 7715791
  • 24ωρη Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας 1107 (ΕΚΚΑ)

 

Πηγές: Πρωτόκολλο Διερεύνησης, Διάγνωσης και Διαχείρισης Περιστατικών Κακοποίησης και Παραμέλησης Παιδιών (ΚαΠα-Π)

Ορέστης Γιωτάκος, Βικτωρία Πρεκατέ. (2006). Σεξουαλική κακοποίηση, Μυστικό όχι πια. Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα»

 

Κορωνοϊός: Συμβουλές για φροντιστές και γονείς παιδιών ΑΜΕΑ

Η διαβίωση με αναπηρία είναι ένα μακρύ ταξίδι με πολλές προκλήσεις, τόσο ψυχικές όσο και σωματικές. Μπορεί να είναι εξίσου σκληρό για εκείνους που ζουν με την αναπηρία ή φροντίζουν ένα άτομο με αναπηρία. Οι φίλοι και η οικογένεια συνήθως δυσκολεύονται να διαχειριστούν την κατάσταση, αλλά και να προσαρμοστούν σε έναν τρόπο ζωής που συνεπάγεται πολλές νέες προκλήσεις.

Η φροντίδα τους ωστόσο είναι πολύ σημαντική για την ανθρώπινη επιβίωση την οποία αναλαμβάνουν κυρίως τα μέλη της οικογένειας και, όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, αναλαμβάνουν αυτό το ρόλο φροντιστές, επαγγελματίες και μη. Η φροντίδα ενός ατόμου με αναπηρία συνήθως είναι μια 24ωρη υπόθεση.

Δεν είναι εργασία, δεν τελειώνει μέσα σε 8 ώρες και απαιτείται συνεχόμενη επίβλεψη. Το μεγαλύτερο ποσοστό των φροντιστών συνήθως είναι γυναίκες, το δύσκολο έργο που έχουν αναλάβει, το καθημερινό πρόγραμμα, οι συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες καθώς και η ελλιπής και πενιχρή στήριξη από το κράτος έχει προκαλέσει ποικίλες συναισθηματικές και ψυχολογικές συνέπειες.

Οι φροντιστές νιώθουν άγχος, οικονομική ανασφάλεια, παραμελούν τη δική τους υγεία σωματική και ψυχική και συμμετέχουν όλο και λιγότερο σε κοινωνικές και επαγγελματικές δραστηριότητες με αποτέλεσμα την απομόνωση, αυτό οφείλεται κυρίως στον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο τους. Το δύσκολο έργο τους γίνεται δυσκολότερο με την εμφάνιση της πανδημίας.

Είναι σημαντικό να δώσετε προτεραιότητα στην αυτό-φροντίδα σας, να παραμείνετε υγιείς σωματικά και ψυχικά και παράλληλα να μπορείτε να συνεχίσετε να παρέχετε φροντίδα.

Μην απομονώνεστε. Διατηρείστε επικοινωνία με φίλους και συγγενείς διαδικτυακά. Η απομόνωση επιβαρύνει τη ψυχολογία μας και εντείνει το άγχος και τα συμπτώματα κατάθλιψης.

Ζητήστε βοήθεια. Μη διστάζετε να ζητάτε υποστήριξη όταν νιώθετε ότι την έχετε ανάγκη. Αυτό μπορεί να σημαίνει να ζητήσετε από ένα φίλο να σας ψωνίσει τρόφιμα ή να σας βοηθήσει λίγες ώρες φροντίζοντας εκείνος το πρόσωπο με αναπηρία ώστε να ξεκουραστείτε. Αν νιώσετε ότι οι αντοχές σας λιγοστεύουν μην πιέσετε παραπάνω τον εαυτό σας.

Ελεύθερος χρόνος. Διαμορφώστε κατάλληλα το πρόγραμμα σας, ώστε να υπάρχει κάποια ώρα της ημέρας διαθέσιμη για εσάς. Εκμεταλλευτείτε αυτό το διάστημα για να κάνετε κάτι που σας χαλαρώνει και σας βοηθάει να αποφορτιστείτε από την πίεση της ημέρας.

Βγείτε έξω. Περπατήστε για λίγη ώρα, πηγαίνετε για ψώνια ή κάνετε οτιδήποτε σας εξυπηρετεί ώστε να αλλάξετε για λίγο περιβάλλον.

Μείνετε ενημερωμένοι. Βρείτε αξιόπιστες πηγές για ακριβείς ενημερώσεις παραμένοντας ενήμεροι και ασφαλείς και περιορίστε τα κοινωνικά μέσα. Η παραπληροφόρηση και η καταστροφολογία αυξάνουν τα επίπεδα άγχους και αντενδείκνυνται αυστηρά για ψυχικά ευάλωτους ανθρώπους.

Εναλλακτικές λύσεις σε περίπτωση που αρρωστήσετε. Η προετοιμασία ενός σχεδίου σε περίπτωση που αρρωστήσετε εσείς ή το άτομο το οποίο φροντίζετε δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας. Σκεφτείτε πιθανές λύσεις όπως το πιθανό άτομο που θα σας αντικαταστήσει ή πιθανές κινήσεις που θα πρέπει να κάνετε σε περίπτωση ανάγκης.

Διατήρηση προγράμματος. Συνεχίστε την παρακολούθηση δραστηριοτήτων ή θεραπειών των ατόμων που φροντίζετε, αφού επιβεβαιώσετε ότι ακολουθούνται όλα τα μέτρα προστασίας στις δομές που επισκέπτεστε, ώστε να μην διαταράσσεται το πρόγραμμα και οι συνήθειες αμφότερων, φροντιστών και ατόμων με αναπηρία.

Οι υπηρεσίες συμβουλευτικής ή ψυχοθεραπείας είναι καίριας σημασίας για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας των φροντιστών. Αγαπήστε τον εαυτό σας και φροντίστε τον, όπως αγαπάτε το πρόσωπο που φροντίζετε. Μη διστάσετε να αναζητήσετε βοήθεια.

Η ενσυναίσθηση ως βοηθός στη ζωή μας.

 

Η πανδημία του κορωνοϊού έχει φέρει τα πάνω κάτω σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Η καθημερινότητά μας έχει πια τις ακόλουθες λέξεις νοσηλεία, θάνατος, νοσήματα, καραντίνα, εγκλεισμός, περιορισμοί και πολλές άλλες παρόμοιες αυτών. Αυτές οι λέξεις μας συνοδεύουν για μεγάλο διάστημα με αποτέλεσμα να αναπτύσσουμε άμυνες και μηχανισμούς ώστε να ανταπεξέλθουμε όπως η αποστασιοποίηση και η αποσύνδεση. Σαν άνθρωποι, έχουμε την τάση μέσω του «παγώματος» του συναισθήματος να προστατευόμαστε από στρεσογόνες καταστάσεις που προκύπτουν και αδυνατούμε να διαχειριστούμε την παρούσα στιγμή. Αυτό σημαίνει ότι απομονωνούμε μέσα μας το άγχος και την στενάχωρια μας και λειτουργούμε σαν να μην υπάρχουν, ουσιαστικά δηλαδή αρνούμαστε την ύπαρξη τους. Μέσα από τόσα διαφορετικά προβλήματα σε διαφορετικούς τομείς της ζωής μας είναι απόλυτα αναμενόμενη αυτή η συμπεριφορά.

Πού θα μας οδηγήσει όμως αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης; Πιστεύουμε ότι επιβιώνουμε και επιζούμε μέσα από αυτή τη διαδικασία σε αυτή την δύσκολη περίοδο, όμως όσο αποστασιοποιούμαστε, τόσο χάνουμε την επαφή με το συναίσθημά μας και τον εαυτό μας. Επίσης χάνουμε την επαφή με τους ανθρώπους γύρω μας και οδηγούμαστε σε κοινωνική απομόνωση, το οποίο επηρεάζει δραματικά την ψυχολογία μας. «Ο πόνος ενός ανθρώπου προστίθεται στον πόνο του άλλου, καθιστώντας τον πιο δυνατό απ’ όσο πραγματικά είναι» δηλώνει ο ερευνητής νευρολογίας Jeffrey Mogil του Πανεπιστημίου McGill στο Μόντρεαλ. Μέσω της συναισθηματικής ταύτισης οι άνθρωποι επηρεάζονται μεταξύ τους, ο πόνος, η απαισιοδοξία, η στεναχώρια μεταφέρονται και αντανακλώνται λόγω των συνθηκών που ζούμε, με αποτέλεσμα να κυριαρχούν αυτά τα συναίσθηματα στην κοινωνία μας αυτή την περίοδο. Κουρασμένα πρόσωπα, θυμωμένοι και απελπισμένοι άνθρωποι που βρίσκονται στα όρια τους. Στα γραφεία των ψυχολόγων η κυρίαρχη συζήτηση είναι ο εγκλεισμός και η ανασφάλεια.

Είναι σημαντικό να αναπτύξουμε την ενσυναίσθηση λοιπόν. Αυτή η πάρα πολύ σημαντική δεξιότητα θα μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε τις δύσκολες συνθήκες που ζούμε και παράλληλα να μείνουμε συνδεδεμένοι με τον εαυτό μας και τους συνανθρώπους μας. Η ενσυναίσθηση είναι η συναισθηματική ταύτιση με την ψυχική κατάσταση ενός άλλου ατόμου, και η κατανόηση της συμπεριφοράς και των κινήτρων του. Πιο απλά, είναι η ικανότητα να «μπαίνεις στα παπούτσια του άλλου», είναι ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στα συναισθήματα του άλλου, στις αντιδράσεις του και στις επιλογές του βλέποντας μέσα από τα μάτια του άλλου. Εκτός από την υπομονή, οι επόμενες λύσεις  είναι η ένδειξη ενσυναίσθησης και η επικοινωνία. Όλοι μαζί πρέπει να βγούμε μέσα από αυτό με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Αυτό μπορεί να συμβεί αν μιλάμε για τα συναισθήματά μας και τα μοιραζόμαστε, προσπαθώντας να καταλάβουμε τη θέση και την κατάσταση των δικών μας ανθρώπων και όλων των συνανθρώπων μας και απλώνοντας τους το χέρι ως ένδειξη συμπαράστασης και βοήθειας. Δεν ξέρουμε πότε θα έρθει η στιγμή που θα αγκαλιάζουμε και θα φιλάμε κάποιον χωρίς επιφύλαξη και δεύτερες σκέψεις, για τον λαό μας αυτός ήταν ο τρόπος να δείξουμε και να καταλάβουμε ότι κάποιος μας αγαπάει, μας στηρίζει, ότι μπορούμε να στηριχτούμε πάνω του, ότι μας καταλαβαίνει. Πλέον, πρέπει να προσαρμοστούμε σε άλλους τροπους για να μοιραστούμε και να μεταδώσουμε το συναίσθημα μας με ειλικρίνεια. Είναι μια πρόκληση και θα τα καταφέρουμε!

Γονείς και σχολική μελέτη.

 

Με αφορμή το άνοιγμα των σχολείων και την επάνοδο στην κανονικότητα, τουλάχιστον για τα παιδιά, ας μιλήσουμε για τη σχέση των γονέων με την μελέτη των παιδιών τους στο σπίτι και πώς μπορεί να γίνει ευκολότερη η διαδικασία για τα παιδιά αλλά και τους γονείς.

« Τον παρακαλάω να κάτσει να κάνει τα μαθήματά του», « Συνεχώς σηκώνεται για τουαλέτα», « Διαβάζει με την τηλεόραση ανοιχτή», αυτές είναι λίγες από τις φράσεις που ακούγονται από γονείς για τη σχολική μελέτη. Η ώρα της μελέτης σε πολλά σπίτια είναι αφορμή για τσακωμούς και γονείς και παιδιά το βλέπουν σαν αγγαρεία και καταναγκαστικό έργο λόγω αυτού. Παρ΄όλα αυτά η οργάνωση της σχολικής μελέτης είναι καθοριστικής σημασίας για την σχολική επίδοση του παιδιού αλλά και την μετέπειτα σχέση του με το διάβασμα και τα βιβλία. Επίσης οι συνεχείς καυγάδες και το άσχημο κλίμα που διαμορφώνεται επηρεάζει τη σχέση γονέα- παιδιού.

Η εκμάθηση σωστών τεχνικών για την οργάνωση είναι απαραίτητη. Είναι σωστό να βοηθάει ο γονιός το παιδί στη σχολική μελέτη και αν ναι μέχρι πότε; Το παιδί από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού είναι απόλυτα ικανό να διαβάσει μόνο του, στην πρώτη τάξη χρειάζεται βοήθεια καθώς πρωτομαθαίνει να διαβάζει, να γράφει και ύστερα συνηθίζοντας την καινούρια ρουτίνα το αφήνουμε σιγά σιγά να αυτονομηθεί.

Πως διαμορφώνω την ρουτίνα;

  • Το πρώτο βήμα είναι ο καθορισμός συγκεκριμένης ώρας του διαβάσματος. Αφήστε το παιδί να επιλέξει αν θέλει να διαβάσει μετά το φαγητό ή αν χρειάζεται έναν υπνάκο πριν ξεκινήσει. Συζήτηστε μαζί του την κατάλληλη ώρα, όταν νιώθει ότι αποφασίζει εκείνο αυξάνεται το αίσθημα ευθύνης. Από τη στιγμή που θα ορίσετε τον χρόνο μελέτης τηρείτε τον πιστά.
  • Το διάβασμα του πρέπει να γίνεται σε ένα ήσυχο μέρος όπως το δωμάτιό του, όχι στο σαλόνι ή σε άλλο μέρος του σπιτιού όπου υπάρχουν ερεθίσματα ή βρίσκονται οι γονείς ή τα αδέρφια.
  • Το δωμάτιο θα πρέπει να είναι φωτεινό και να υπάρχει ένα γραφείο πάνω στο οποίο θα βρίσκονται μόνο τα απαραίτητα για το διάβασμα, όχι παιχνίδια.
  • Αν το παιδί πηγαινοέρχεται ζητώντας βοήθεια θα πρέπει να του εξηγήσουμε ότι θα πρέπει να προσπαθεί μόνο του και θα πρέπει να το βοήθαμε μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο, όταν κρίνουμε δηλαδή ότι κάτι είναι πραγματικά δυσνόητο και δύσκολο. Αν του δίνουμε συνεχώς απαντήσεις και έτοιμες λύσεις θα προσπαθεί όλο και λιγότερο να τα καταφέρει μόνο του.

Οι γονείς πρέπει να θυμούνται ότι το διάβασμα είναι υπόχρεωση των παιδιών, όχι δική τους και η εμπλοκή τους σε αυτό δεν έχει πάντα θετικά αποτελέσματα. Πολλοί γονείς, υποκινούμενοι από το άγχος και την επιθυμία τους να επιτύχουν τα παιδιά τους όσο το δυνατόν καλύτερο μαθησιακό αποτέλεσμα μπαίνουν στη διαδικασία να αναλαμβάνουν ευθύνες που δεν είναι δικές τους. Ωστόσο, το να αγχωνόμαστε υπερβολικά, να υπερ-εμπλεκόμαστε στην προσπάθεια του παιδιού, όταν μελετά στο σπίτι επιφέρει τις περισσότερες φορές τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που θέλουμε. Το παιδί μπορεί να χάσει το αίσθημα της πρωτοβουλίας, της ευθύνης αλλά και της αυτοπεποίθησης. Αν το παιδί δεν τα καταφέρνει σε κάποια άσκηση είναι λάθος να την λύσουμε εμείς. Το παιδί είναι σημαντικό να γνωρίσει το αίσθημα της αποτυχίας και να μπορέσει να το διαχειριστεί, ώστε μετέπειτα στη ζωή του να είναι ικανό να αντιμετωπίσει δύσκολες καταστάσεις αποτυχίας. Μέσα από τα λάθη και την ανάληψη της ευθύνης τους θα εξελιχθεί και οι επιτυχίες θα φαντάζουν μεγαλύτερες και πιο ικανοποιητικές αν γνωρίσει από μικρό την έννοια και το αντίστοιχο συναίσθημα και της επιτυχίας και της αποτυχίας. Οι γονείς θα πρέπει να αναλογιστούν το κατά πόσο και τον λόγο που εμπλέκονται στη σχολική μελέτη των παιδιών ώστε να βοηθηθούν και οι δύο πλευρές.

 

 

 

 

 

Γιατί τα παιδιά χρειάζονται περισσότερο ελεύθερο παιχνίδι;

 

Βλέποντας ένα μικρό παιδί να ασχολείται και να παίζει με τις ώρες με ό,τι υπάρχει γύρω του, από κορδόνια μαλλιών, πλαστικά μπουκάλια νερού, το ποντίκι του υπολογιστή αναρωτιέμαι αν υπάρχει λόγος οι γονείς να ψάχνουν και να στέκονται με τις ώρες μπροστά από ράφια πολυκαταστημάτων για να του αγοράσουν το κατάλληλο παιχνίδι ανάλογα με την ηλικία του, κοιτώντας τις ετικέτες των παιχνιδιών για να δούν κατά πόσο αυτό το παιχνίδι θα ενισχύσει γνωστικές διεργασίες, λεπτή κινητικότητα, συναισθηματική ανάπτυξη και άλλα πολλά.. Καταλήγω ότι το ίδιο το παιδί γνωρίζει καλύτερα και ενστικτωδώς τι τον ωφελεί, επιλέγει μόνο του αυτό που τραβάει περισσότερο τη προσοχή και καταπιάνεται μ΄αυτό παρατηρώντας το, αλλάζοντας του σχήμα, τραβώντας το, σπάζοντας το σε κομμάτια και συνήθως αυτό δεν είναι ένα παιχνίδι του εμπορίου που με πολλή προσοχή έχουμε διαλέξει εμείς. Είναι κάτι απλό, καθημερινό που του έκανε εντύπωση κατά τη διάρκεια που εξερευνούσε το χώρο γύρω του μπουσουλώντας. Δεν θα διαφωνήσω ότι υπάρχουν πολύ αξιόλογα παιχνίδια στο εμπόριο που βοηθούν σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά τα οφέλη του ελεύθερου παιχνιδιού και της επιλογής αυτού είναι σίγουρα πολύ περισσότερα.

Το ελεύθερο παιχνίδι βοηθά στη σωστή διαχείριση του άγχους και κατ΄επέκταση στη μείωση του. Μέσα από πολλά παιχνίδια όπως οι κλέφτες και οι αστυνόμοι το παιδί μπαίνει σε κατάσταση ¨μάχης ή φυγής¨, πότε τον κυνηγούν και πότε κυνηγά εκείνο. Σε κάθε περίπτωση βιώνει άγχος και όσο περισσότερο παίζει, τόσο η ικανότητα του να διαχειρίζεται αγχογόνες καταστάσεις βελτιώνεται. Αντιμετωπίζοντας το άγχος, καλλιεργείται η ψυχική ανθεκτικότητα και αποκτούνται δεξιότητες ζωής που θα τον βοηθήσουν σαν ενήλικα να χειρίζεται με επιτυχία διάφορες κοινωνικές καταστάσεις.

Ένα άλλο σημαντικό προτέρημα του ελεύθερου παιχνιδιού είναι η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης. Επιτρέποντας στο παιδί και δίνοντας του το χώρο και την εμπιστοσύνη να εξερευνήσει, να κατασκευάσει πράγματα ή να επιλύσει τα δικά του προβλήματα θα αποκτήσει γνήσια αυτοεκτίμηση και αυτονομία. Θα νιώσει ότι έχει τον έλεγχο των συναισθημάτων του και των καταστάσεων που τον αφορούν. Έτσι θα νιώσει ασφαλή και δυνατό κάθε φορά που θα είναι έτοιμο να δοκιμάσει μια καινούρια δεξιότητα αλλά ακόμα και αν δεν τα καταφέρει όπως περίμενε θα έχει τα εφόδια που του προσφέρει μια ισχυρή αυτοπεποίθηση ώστε να συνέλθει από την αποτυχία και να προσπαθήσει ξανά.

Για να συνέλθει όμως από την αποτυχία, εκτός από την αυτοπεποίθηση χρειάζονται και άλλες δεξιότητες διαχείρισης δυσκολιών που και αυτές αποκτούνται από μικρή ηλικία. Είναι πολύ δύσκολο για έναν γονιό να βλέπει το παιδί του να κρεμιέται από τα μονόζυγα ή να σκαρφαλώνει σε δέντρα και να μην προσπαθήσει να το σταματήσει. Είναι πολύ σημαντικό όμως εκείνες τις στιγμές να του δείξει εμπιστοσύνη γιατί το παιδί με αυτόν τον τρόπο μαθαίνει τι είναι φόβος και πως πρέπει να τον διαχειρίζεται. Το ίδιο συμβαίνει και σε ένα κοινωνικό παιχνίδι, εξασκείται στα ¨δύσκολα¨ συναισθήματα του φόβου και του θυμού, παίζοντας με άλλα παιδιά μαθαίνει τη συνεργασία αλλά και τη σύγκρουση καθώς και τις συνέπειές τους. Ο γονιός λοιπόν θα πρέπει δείχνοντας εμπιστοσύνη στο παιδί να κρατήσει μια ασφαλή απόσταση αφήνοντας το να διαχειριστεί το θυμό και το φόβο που θα νιώσει μέσα από τη σύγκρουση.

Ένα τελευταίο σημαντικό παιχνίδι κυρίως για μικρότερα παιδιά είναι το παιχνίδι φαντασίας. Τα παιδιά κάνοντας διάφορες φωνούλες ή φανταστικές συζητήσεις με τα λούτρινα ζωάκια ή τις κουκλίτσες τους ή ζωγραφίζοντας εξωτερικεύουν και ζωντανεύουν τον ψυχικό τους κόσμο, κάτι που τα βοηθάει στη μείωση του στρες, είναι πολύ θεραπευτικό και ταυτόχρονα διευρύνει τη φαντασία τους.

Ας αφήσουμε λοιπόν τα παιδιά μας να αποφασίσουν μόνα τους με τι θέλουν να ασχοληθούν, μένοντας υποστηρικτικά και υπομονετικά λίγα βήματα πίσω τους…

 

Πηγή:

Alexander J, Sandahl I (2017), Γιατί οι Δανοί μεγαλώνουν τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο, Διόπτρα

Η αλλαγή μέσα από μια ψυχοκοινωνική σκοπιά

«Σε περιόδους αλλαγών τα όντα που θα επιβιώσουν δεν θα είναι τα πιο δυνατά αλλά εκείνα που θα μπορέσουν να προσαρμοστούν ευκολότερα στις αλλαγές». Τα λόγια του Δαρβίνου έχουν μείνει στην ιστορία και αυτό δεν έχει συμβεί τυχαία καθώς ολόκληρη η ζωή μας αποτελείται από μεταβάσεις και αλλαγές.

Μέσα στο 2020 έχουμε κληθεί να αντιμετωπίσουμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση για όλους μας, την εμφάνιση του Covid-19, ο οποίος άλλαξε ριζικά τις ζωές μας και μας ανάγκασε να κάνουμε αλλαγές και να προσαρμοστούμε σε καινούργια δεδομένα.

   Αλλαγή: μία λέξη που επισύρει ποικίλα συναισθήματα όπως χαρά, ανακούφιση, φόβο, άγχος, αγωνία. Κάποιοι άνθρωποι προσαρμόζονται ευκολότερα σε αυτήν και διαχειρίζονται τα αμφιθυμικά συναισθήματα που αυτή εμπερικλείει. Για κάποιους άλλους όμως η αίσθηση ότι δεν έχουν πια τον έλεγχο των πραγμάτων μπορεί να προκαλέσει τρόμο και ανασφάλεια, ιδίως όταν έχουν δομήσει την καθημερινότητά τους σύμφωνα με την επαναληψιμότητα και τη σταθερότητα.

Πως αντιμετωπίζουμε αυτές τις αλλαγές οι οποίες προφανώς ήρθαν για να μείνουν; 

Αντιμετωπίζοντας το άγχος 

Το άγχος είναι μια φυσιολογική σωματική και ψυχική αντίδραση σε μια απειλή ή σε μια αίτηση για την αντιμετώπιση απαιτητικών καταστάσεων. Όταν κάποιος άνθρωπος νιώθει στρες, το σώμα του είναι σε ένταση και ο εγκέφαλος του πυροδοτείται από πολλαπλές σκέψεις. Κάθε άτομο έχει ένα ορισμένο βαθμό άγχους, ο οποίος θεωρείται φυσιολογικός κάτω από ορισμένες περιστάσεις. Σε κάποιες άλλες όμως περιπτώσεις αυξημένου άγχους, προξενεί κακό και συντελεί στο να υπολειτουργεί το άτομο στις δραστηριότητες του και στο να επηρεάζεται αρνητικά η υγεία του. Εν μέσω πανδημίας είναι αναπόφευκτη η εμφάνισή του.

Μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε αρχικά παρατηρώντας και ελέγχοντας τις σκέψεις μας. Ας αναρωτηθούμε ποια σκέψη μας τρομάζει περισσότερο και ποια μας χαλαρώνει. Η παρατήρηση των σκέψεων μας, μας βοηθάει να αναγνωρίσουμε τους φόβους μας και να τους διαχειριστούμε. Είναι σημαντική η εκπαίδευση στην παρατήρηση και αναγνώριση των συμπτωμάτων του στρες και της ψυχικής δυσφορίας ώστε η διαχείρισή τους να γίνει έγκαιρα και αποτελεσματικά. Σε κάθε περίπτωση, αν νιώσετε ότι το άγχος σας εμποδίζει τη λειτουργικότητά σας και δεν μπορείτε να το διαχειριστείτε ζητήστε βοήθεια από ειδικό.

Τα άτομα που πάσχουν από ψυχική ασθένεια είναι περισσότερο ευάλωτα αυτή τη περίοδο και χρειάζονται μεγαλύτερη φροντίδα. Είναι σημαντικό να διατηρούν συχνή επαφή με το γιατρό τους και να ακολουθούν το θεραπευτικό πλάνο που έχει συμφωνηθεί.

Αποδοχή της καινούριας πραγματικότητας

Μάσκες, αποστάσεις, διαφορετικός τρόπος επικοινωνίας, φόβος για τη ζωή μας…  όταν τα πράγματα πάνε στραβά, αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα μας κατακλύζουν τα οποία δεν μπορούμε να τα αποφύγουμε παρά μονο αν τα καλωσορίσουμε και τα αποδεχθούμε. Αν αποδεχθούμε την ύπαρξη τους δημιουργούμε τη βάση για ορθότερη διαχείριση των δύσκολων καταστάσεων και μακροπρόθεσμα αποκτούμε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε συνθήκες στρες.

Αναζήτηση νοήματος στη καθημερινότητα

Η επικέντρωση στο εδώ και τώρα, στο σήμερα αποφορτίζει το αβέβαιο και απειλητικό μέλλον. Απολαμβάνοντας τις απλές και όμορφες στιγμές της ημέρας,  όπως το να πιούμε έναν καφέ το πρωί με την ησυχία μας ή περνώντας ποιοτικό χρόνο με την οικογένειά μας δημιουργεί εσωτερική γαλήνη. Κάθε άνθρωπος βρίσκει νόημα και ευχαρίστηση σε διαφορετικές δραστηριότητες, το κλειδί είναι να εκτιμήσουμε τη χαρά που μας δίνουν και να τις αξιοποιούμε στο έπακρο.

Φροντίδα του εαυτού μας 

Η φροντίδα του σώματός μας, η άσκηση, η σωστή διατροφή, ο ικανοποιητικός ύπνος και η αποφυγή καταχρήσεων όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ κλπ. βοηθούν σημαντικά την υγεία μας στο σύνολο της. Είναι σημαντικό να έχουμε ένα δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα φροντίζοντας τη σωματική μας υγεία αλλά δεν πρέπει να παραβλέπουμε την ψυχική μας υγεια και να τη φροντίζουμε εξίσου καθώς έχει αποδειχθεί ότι το στρες και το άγχος επηρεάζουν σημαντικά το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Διατηρούμε επικοινωνία με τα φιλικά και συγγενικά μας πρόσωπα. 

Η απομόνωση δεν βοηθάει. Αντίθετα η έκφραση των σκέψεων και των συναισθημάτων μας στα φιλικά και συγγενικά μας πρόσωπα είναι βοηθητική και μας ανακουφίζει. Η επικοινωνία δημιουργεί πολλές φορές ένα ισχυρό υποστηρικτικό δίκτυο ψυχικής προστασίας.

Κάθε αλλαγή στη ζωή μας έχει θετικά και αρνητικά χαρακτηριστικά. Εμείς είμαστε αυτοί που θα επιλέξουμε σε ποια θα επικεντρωθούμε. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πόση επίδραση θα έχει στη κοινωνία μας η πανδημία και πόσες αλλαγές θα επέλθουν σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας αλλά αυτό το ενδεχόμενο της μεγάλης αλλαγής γίνεται λιγότερο τρομακτικό αν συνειδητοποιήσουμε πόσες μικρές ανεπαίσθητες αλλαγές συμβαίνουν καθημερινά μέσα μας μέσω των κοινωνικών σχέσεων και της αλληλεπίδρασης μας με τους άλλους ανθρώπους και καλούμαστε να τις αντιμετωπίσουμε. Όσο δύσκολες ή ακόμη και επώδυνες και αν είναι, είναι χρήσιμες για να υπάρξει εξέλιξη. Δεν υπάρχει εξέλιξη χωρίς αλλαγή..

Το πρότυπο του «τέλειου σώματος» – Διαλύοντας τα κοινωνικά στερεότυπα

  Τα αδύνατα σώματα κουβαλούν περισσότερο «βάρος» από τα υπέρβαρα …

Η αναγκαιότητα της «παύσης» στη ζωή μας

Θάλασσα.. ήλιος.. ξεγνοιασιά.. διακοπές.. παύση.. Οι διακοπές σημαίνουν …

Μάνα, μητέρα, μαμά! Ο άνθρωπος πίσω από τον ρόλο της μητέρας

Οι ρίζες της Γιορτής της Μητέρας έρχονται από την αρχαία Ελλάδα. Η …